NVAIR-scriptieprijs 2026: vier talenten, één feestelijke middag

Op donderdag 17 september 2026 staat een nieuwe generatie talenten centraal tijdens de uitreiking van de NVAIR-scriptieprijs 2026. Vier genomineerden presenteren die middag hun onderzoek naar actuele en complexe vraagstukken op het snijvlak van kunstmatige intelligentie, technologie en recht.

De bijeenkomst vindt plaats bij Capgemini Nederland in Utrecht, dat NVAIR voor deze middag gastvrij ontvangt op het hoofdkantoor aan het Reykjavikplein. Bezoekers kunnen rekenen op een inhoudelijk programma met presentaties, een keynote, rondleidingen, een paneldiscussie en uiteraard de feestelijke uitreiking van de scriptieprijs.

Na afloop wordt de middag afgesloten met een informele borrel, waarbij deelnemers de gelegenheid krijgen om met de genomineerden, sprekers, andere bezoekers en leden van NVAIR verder van gedachten te wisselen.

Deelname aan het evenement is gratis. Voor advocaten levert deelname aan het inhoudelijke programma twee studiepunten op.

Vier talenten, vier actuele AI-vraagstukken

De NVAIR-scriptieprijs is bedoeld om vernieuwend en kwalitatief sterk onderzoek naar AI- en robotrecht onder de aandacht te brengen. Juist nu technologische ontwikkelingen elkaar in hoog tempo opvolgen, groeit de behoefte aan onderzoek dat niet alleen theoretisch sterk is, maar ook betekenis heeft voor de praktijk. Tijdens de editie van 2026 presenteren vier genomineerden hun onderzoek.

Klimentina Maleevska: wie mag de data van de AI-economie gebruiken?

Data wordt vaak omschreven als de brandstof van kunstmatige intelligentie. Maar wie mag die data eigenlijk gebruiken? En onder welke voorwaarden? Klimentina Maleevska staat op de shortlist met een onderzoek waarin zij kijkt naar de verhouding tussen kunstmatige intelligentie, auteursrecht en datagebruik.

Centraal staat de vraag hoe Europese auteursrechtelijke regels rond onder meer originaliteit en reproductie doorwerken in de ontwikkeling en regulering van AI-systemen. Het onderwerp is zeer actueel: AI-modellen worden getraind op grote hoeveelheden informatie, waaronder teksten, beelden en andere mogelijk auteursrechtelijk beschermde werken. Dat roept vragen op over de positie van makers, rechthebbenden en technologiebedrijven.

Maleevska bespreekt daarnaast wat deze juridische keuzes kunnen betekenen voor AI-governance en voor de internationale concurrentiepositie van Europa.

Daniel de Weerd: hoe beoordelen we de risico's van geavanceerde taalmodellen?

De AI Act bevat verplichtingen voor aanbieders van geavanceerde AI-modellen om risico's te identificeren en te beperken. Maar voordat risico's kunnen worden beperkt, moet eerst duidelijk zijn welke risico's daadwerkelijk relevant zijn. Daniel de Weerd onderzocht hoe risicobeoordelingen voor geavanceerde taalmodellen binnen het kader van de AI Act kunnen worden vormgegeven.

Daarbij ontstaat direct een fundamenteel probleem: experts zijn het lang niet altijd eens over welke risico's het zwaarst wegen. Sommigen richten zich vooral op maatschappelijke gevolgen zoals discriminatie, desinformatie en privacy. Anderen kijken naar cybersecurity, autonome systemen of de mogelijke langetermijnrisico's van zeer geavanceerde AI.

Tijdens zijn presentatie bespreekt De Weerd hoe deze verschillende perspectieven zich tot elkaar verhouden en wat zij betekenen voor de toepassing van de AI Act. Ook komt de vraag aan de orde of regelgeving voldoende kan meebewegen met de snelheid waarmee AI-technologie zich momenteel ontwikkelt.

Gioia Haagmans: je gezicht is beschermd, maar is jouw stem dat ook?

Generatieve AI maakt het steeds eenvoudiger om een stem overtuigend te kopiëren. Met relatief weinig geluidsmateriaal kunnen AI-systemen inmiddels stemmen nabootsen die nauwelijks nog van het origineel te onderscheiden zijn. Dat biedt interessante technologische mogelijkheden, maar roept tegelijkertijd nieuwe juridische vragen op.

Gioia Haagmans onderzoekt daarom de positie van de menselijke stem binnen het recht. Haar centrale vraag is even eenvoudig als actueel: je gezicht is beschermd, maar is jouw stem dat ook? Zij onderzoekt of bestaande juridische instrumenten, waaronder het portretrecht, voldoende bescherming kunnen bieden aan bijvoorbeeld stemacteurs en andere personen wier stem zonder toestemming wordt gereproduceerd. Het onderwerp raakt direct aan ontwikkelingen rond voice cloning, deepfakes en digitale identiteiten.

Maike Vermeulen: AI in de zandbak

Maike Vermeulen staat op de shortlist met haar onderzoek "AI in de zandbak". Daarin brengt zij generatieve AI, duurzaamheid en de circulaire economie samen met een belangrijk onderdeel van de AI Act: de regulatory sandbox. Een regulatory sandbox biedt organisaties de mogelijkheid om nieuwe technologie in een gecontroleerde omgeving te ontwikkelen en te testen. Het idee is dat innovatie hierdoor mogelijk blijft, terwijl tegelijkertijd rekening wordt gehouden met bestaande en nieuwe regelgeving.

Vermeulen onderzoekt hoe dergelijke experimenteerruimtes kunnen worden gebruikt om duurzame innovatie met generatieve AI te stimuleren. Daarmee raakt haar onderzoek aan een belangrijke beleidsvraag: hoe creëer je ruimte voor technologische vernieuwing zonder juridische zekerheid, toezicht en maatschappelijke belangen uit het oog te verliezen?

Keynote door prof. dr. Rob van den Hoven van Genderen

Naast de presentaties van de vier genomineerden verzorgt prof. dr. Rob van den Hoven van Genderen een keynote. Van den Hoven van Genderen is een van de oprichters van de Nederlandse Vereniging voor AI- en Robotrecht en houdt zich al lange tijd bezig met de juridische gevolgen van digitalisering, robotisering en kunstmatige intelligentie.

Zijn keynote vormt daarmee een inhoudelijke aanvulling op de onderzoeken van de vier genomineerden en plaatst de besproken onderwerpen in een bredere juridische en maatschappelijke context.

Gastvrij bij Capgemini Nederland

NVAIR is verheugd dat Capgemini Nederland gastheer is voor deze editie van de NVAIR-scriptieprijs. De bijeenkomst vindt plaats op het hoofdkantoor van Capgemini aan het Reykjavikplein in Utrecht. Gedurende de middag zijn meerdere koffiepauzes gepland waarin bezoekers ook de mogelijkheid krijgen om deel te nemen aan een rondleiding.

Daarmee biedt het programma niet alleen ruimte voor inhoudelijke verdieping, maar ook voor ontmoeting, informele gesprekken en het uitwisselen van ideeën. De combinatie van presentaties, rondleidingen en netwerkmomenten maakt het evenement interessant voor iedereen die zich professioneel of inhoudelijk bezighoudt met AI, technologie en recht.

Programma

• 14:00

  Inleiding
  Opening van het programma.

• 14:15

  The Black box of AI
  Klimentina Maleevska

• 14:35

  Risicobeoordelingen voor geavanceerde taalmodellen onder de AI Act
  Daniel de Weerd

• 15:00

  Koffiepauze en rondleiding

• 15:20

  Keynote
  Prof. dr. Rob van den Hoven van Genderen

• 15:40

  Koffiepauze en rondleiding

• 15:55

  Je gezicht is beschermd, maar is jouw stem dat ook?
  Gioia Haagmans

• 16:15

  AI in de zandbak
  Maike Vermeulen

• 16:35

  Koffiepauze en rondleiding

• 16:45

  Uitreiking NVAIR-scriptieprijs en paneldiscussie

• 17:00

  Borrel

Napraten tijdens de borrel

Na het officiële programma wordt de middag afgesloten met een gezellige borrel. Dit is een goed moment om kennis te maken met de genomineerden, verder te praten over de onderzoeken en ideeën uit te wisselen met andere aanwezigen.

Juist bij een onderwerp als kunstmatige intelligentie en recht is die informele uitwisseling waardevol. Veel juridische vragen rond AI zijn immers nog volop in ontwikkeling en kennen nog geen eenvoudige of definitieve antwoorden. De borrel biedt daarom niet alleen een feestelijke afsluiting van de uitreiking, maar ook ruimte voor nieuwe contacten, discussie en mogelijke samenwerking.

Voor wie is deze middag interessant?

De bijeenkomst is interessant voor advocaten, studenten, onderzoekers, beleidsmakers, AI-professionals, juristen, technologen en andere belangstellenden die ontwikkelingen rond kunstmatige intelligentie en recht volgen. Ook wie niet dagelijks met AI-regelgeving werkt, krijgt tijdens de middag een toegankelijk overzicht van een aantal actuele juridische vraagstukken rond kunstmatige intelligentie. Voor advocaten levert deelname aan het inhoudelijke programma twee studiepunten op.

Praktische informatie

• Datum: donderdag 17 september 2026

• Tijd: 14:00 tot 17:00 uur, aansluitend borrel

• Locatie: Capgemini Nederland

• Adres: Reykjavikplein 1, 3543 KA Utrecht

• Toegang: gratis

• Studiepunten: twee studiepunten voor advocaten

Deel deze uitnodiging gerust met collega's, studenten en andere geïnteresseerden in kunstmatige intelligentie, technologie en recht. NVAIR kijkt ernaar uit u op 17 september bij Capgemini Nederland in Utrecht te verwelkomen.